Rensheng d jngrjeg Fengt YoujlantZhetxue d renswc s shentme? Wo cengl titchu, anzzhau Zhongo zhetxue d chuandtonx, tapde renswc bush zengjab guanfyu shljirj d jimjik d zhsht, erlsh titgao ren d jngmshend jngrjeg. Zai zheli geng qngfchuj db jieshzs yixa zhege hua d yssi, sis-hum s qadangc d.Wo zai <Xin yuanren< yi shu zhon cengl sho, ren yux qilta donwg d butong, zaiyu ren zuo moushs shi, ta liojie ta zai zuo shentme, bngqe zicjue db zai zuo. Zhengsh zhezhonj jue jie, shx ta zhengzai zuo d shs duiyu ta youle ysyr. Ta zuo gezzhonj shs, you gezzhonj ysyr, gezzhonj ysyr hekcheng yi g zhengxti, jiu gourcheng tade rensheng jngrjeg. Ruci gourcheng gezren d rensheng jngrjeg, zhe s wode shofax. Butong d ren keneng zuo xangbtong d shs, dansh gezren d jue jie chengldu butong, so zuo d shs duiyu tamen ye jiu gezyou butong d ysyr. Meihge ren gezyou zicjij d rensheng jngrjeg, yux qilta rens-het geren d doubu wanquan xangbtong. Rosh buguan zhexe geren d chafyg, women key ba gezzhonj butong d rensheng jngrjeg huazfen wei sir g dengjilj. Con zui dim d shoqi, tapmen s: zicran jngrjeg, gonflic jngrjeg, daudel jngrjeg, tiandi jngrjeg.Yige ren zuoshs, keneng zhish shun z tade benneng huo qil shehui d fengsul xilguanr. Jiuxangr xiohait h yuanshjren nayang, ta zuo ta so zuo d shs, ran-erl bngw jue jie, huo bushenr jue jie. Zheyang, ta so zuo d shs, duiyu ta jiu meiyou ysyr, huo hen shao ysyr. Tade rensheng jngrjeg, jiush wo so sho d zicran jngrjeg.Yige ren keneng yssht dao ta zicjij, wei zicjij erl zuo gezzhonj shs. Zhe bng bu yswis z ta bisran s bu daudel d ren. Ta key zuoxe shs, qil hougoj youlicyu taren, qil donji zesh licjij d. Soy ta sozuo d gezzhonj shs, duiyu ta, you gonflic d ysyr. Tade rensheng jngrjeg, jiush wo so sho d gonflic jngrjeg.Haiyou d ren, keneng liojie dao shehui d cunzai, ta s shehui d yiyuanl. Zhege shehui s yi g zhengxti, ta s zhege zhengxti d yibugfen. You zhezhonj jue jie, ta jiu wi shehui d licysl zuo gezzhonj shs, huo ru Rutja so sho, ta zuoshs s wile "zheng qil yr bu moud qil lic". Ta zhenzheng s you daudel d ren, ta so zuo d doush futhek yantget d daudel ysyr d daudel xngwei. Ta so zuo d gezzhonj shs dou you daudel d ysyr. Soy tade rensheng jngrjeg, s wo so sho d daudel jngrjeg.Zuihou, yige ren keneng liojie dao chaohum shehui zhengxti zhp shang, haiyou yige gengda d zhengxti, jit yuvzhoug. Ta bujnj s shehui d yiyuanl, tongshi haish yuvzhoug d yiyuanl. Ta s shehui zuxzhb d gonmn, tongshi haish Mengszij so sho d"tian mn". You zhezhonj jue jie, ta jiu wi yuvzhoug d licysl erl zuo gezzhonj shs. Ta liojie ta so zuo d shs d ysyr, zicjue ta zhengzai zuo ta so zuo d shs. Zhezhonj jue jie wi ta gourcheng l zui gao d rensheng jngrjeg, jiush wo so sho d tiandi jngrjeg.Zhe sir zhonj rensheng jngrjeg zhp zhon, zicran jngrjeg, gonflic jngrjeg d ren, s ren xanzai jiu sh d ren; daudel jngrjeg, tiandi jngrjeg d ren, s ren ynggai chengwei d ren. Qan leangzhej s zicran d chanwg, hou leangzhej s jngmshend d choangzau. Zicran jngrjeg zui dim, wanghshang s gonflic jngrjeg, zais wanghshang s daudel jngrjeg, zuihou s tiandi jngrjeg. Tapmen zhp soy ruci, s youlyu zicran jngrjeg, jifc-hum bu xuyao jue jie; gonflic jngrjeg, daudel jngrjeg, xuyao jau do d jue jie; tiandi jngrjeg ze xuyao zui do d jue jie. Daudel jngrjeg you daudel jiazht, tiandi jngrjeg you chao daudel jiazht.Zhau Zhongo zhetxue d chuandtonx, zhetxue d renswc s bangzhuc ren datdao daudel jngrjeg h tiandi jngrjeg, tebie s datdao tiandi jngrjeg. Tiandi jngrjeg yeu key jaozuo zhetxue jngrjeg, ynwi zhiyou tongos zhetxue, hordet dui yuvzhoug d mouxe liojie, caineng datdao tiandi jngrjeg. Dansh daudel jngrjeg, yesh zhetxue d chanwg. Daudel renzwei, bng bu danpchunk s zuenxunl daudelluig d xngwei; you daudel d ren yebu danpchunk s yangvcheng mouxe daudel xilguanr d ren. Ta xngdon h shengho, dou bisxup jue jie qilzhon d daudel yuanliv, zhetxue d renswc zhengsh jijjyuhj ta zhezhonj jue jie.Shengho yu daudel jngrjeg d ren s xanlren, shengho yu tiandi jngrjeg d ren s shengsren. Zhetxue jiobren y zenyang chengwei shengsren d fangfax. Wo zai diryi zhangm zhon zhhchu, chengwei shengsren jiush datdao ren zowei ren d zui gao chengjiu. Zhe s zhetxue d chonlgao renswc.Zai <Livxang go> zhon, Bolatuu sho, zhetxueja bisxup con ganjue shrjeg d "dungxuek" shangshengp dao livzhzz shrjeg. Zhetxueja daole livzhzz shrjeg, ye jiush daole tiandi jngrjeg. Kesh tiandi jngrjeg d ren, qil zui gao chengjiu, s zicjij yux yuvzhoug tongyi, erl zai zhege tongyi zhon, ta ye jiu chaoyoe l livzhzz.Zhongo zhetxue zonsh qngbxiang yu qangdio, wile chengwei shengsren, bng bu xuyao zuo butong yu pngchangl d shs. Ta bu keneng bioyanh qitjir, ye bu xuyao bioyanh qitjir. Ta zuo d dou zhish pngchanglren so zuo d shs, dansh youlyu you gaodu d jue jie, ta so zuo d shs duiyu ta jiu you butong d ysyr. Hoan juc-hua sho, ta s zai juewr zhoangtais zuo ta so zuo d shs, bieren s zai wmng zhoangtais zuo tamen so zuo d shs. Chanlczonf youren sho, jue zis nae wanr mio zhp yuand. Youl jue chansheng d ysyr, gourcheng l tade zui gao d rensheng jngrjeg.Soy Zhongo d shengsren s jig ruzshr erlyeu chushr d, Zhongo d zhetxue yesh jig ruzshr erlyeu chushr d. Suid z wiglai d kefxue jnbuz, wo xangbxnr, zonfjiau jilqil jiautio h mixnr, bisjang rangwir yu kefxue; kesh ren d duiyu chaoyoe renshr d kejwangc, bisjang youl wiglai d zhetxue lai manzu. Wiglai d zhetxue hen keneng s jig ruzshr erlyeu chushr d. Zai zhe fangmian, Zhongo zhetxue keneng youso goncxanz.人生的境界 冯友兰哲学的任务是什么?我曾提出,按照中国哲学的传统,它的任务不是增加关于实际的积极的知识,而是提高人的精神境界。在这里更清楚地解释一下这个话的意思,似乎是恰当的。我在<新原人》一书中曾说,人与其他动物的不同,在于人做某事时,他了解他在做什么,并且自觉地在做。正是这种觉解,使他正在做的事对于他有了意义。他做各种事,有各种意义,各种意义合成一个整体,就构成他的人生境界。如此构成各人的人生境界,这是我的说法。不同的人可能做相同的事,但是各人的觉解程度不同,所做的事对于他们也就各有不同的意义。每个人各有自己的人生境界,与其他任何个人的都不完全相同。若是不管这些个人的差异,我们可以把各种不同的人生境界划分为四个等级。从最低的说起,它们是:自然境界,功利境界,道德境界,天地境界。一个人做事,可能只是顺着他的本能或其社会的风俗习惯。就像小孩和原始人那样,他做他所做的事,然而并无觉解,或不甚觉解。这样,他所做的事,对于他就没有意义,或很少意义。他的人生境界,就是我所说的自然境界。一个人可能意识到他自己,为自己而做各种事。这并不意味着他必然是不道德的人。他可以做些事,其后果有利于他人,其动机则是利己的。所以他所做的各种事,对于他,有功利的意义。他的人生境界,就是我所说的功利境界。还有的人,可能了解到社会的存在,他是社会的一员。这个社会是一个整体,他是这个整体的一部分。有这种觉解,他就为社会的利益做各种事,或如儒家所说,他做事是为了“正其义不谋其利”。他真正是有道德的人,他所做的都是符合严格的道德意义的道德行为。他所做的各种事都有道德的意义。所以他的人生境界,是我所说的道德境界。最后,一个人可能了解到超乎社会整体之上,还有一个更大的整体,即宇宙。他不仅是社会的一员,同时还是宇宙的一员。他是社会组织的公民,同时还是孟子所说的“天民”。有这种觉解,他就为宇宙的利益而做各种事。他了解他所做的事的意义,自觉他正在做他所做的事。这种觉解为他构成了最高的人生境界,就是我所说的天地境界。这四种人生境界之中,自然境界、功利境界的人,是人现在就是的人;道德境界、天地境界的人,是人应该成为的人。前两者是自然的产物,后两者是精神的创造。自然境界最低,往上是功利境界,再往上是道德境界,最后是天地境界。它们之所以如此,是由于自然境界,几乎不需要觉解;功利境界、道德境界,需要较多的觉解;天地境界则需要最多的觉解。道德境界有道德价值,天地境界有超道德价值。照中国哲学的传统,哲学的任务是帮助人达到道德境界和天地境界,特别是达到天地境界。天地境界又可以叫做哲学境界,因为只有通过哲学,获得对宇宙的某些了解,才能达到天地境界。但是道德境界,也是哲学的产物。道德认为,并不单纯是遵循道德律的行为;有道德的人也不单纯是养成某些道德习惯的人。他行动和生活,都必须觉解其中的道德原理,哲学的任务正是给予他这种觉解。生活于道德境界的人是贤人,生活于天地境界的人是圣人。哲学教人以怎样成为圣人的方法。我在第一章中指出,成为圣人就是达到人作为人的最高成就。这是哲学的崇高任务。在<理想国》中,柏拉图说,哲学家必须从感觉世界的“洞穴”上升到理智世界。哲学家到了理智世界,也就是到了天地境界。可是天地境界的人,其最高成就,是自己与宇宙同一,而在这个同一中,他也就超越了理智。中国哲学总是倾向于强调,为了成为圣人,并不需要做不同于平常的事。他不可能表演奇迹,也不需要表演奇迹。他做的都只是平常人所做的事,但是由于有高度的觉解,他所做的事对于他就有不同的意义。换句话说,他是在觉悟状态做他所做的事,别人是在无明状态做他们所做的事。禅宗有人说,觉字乃万妙之源。由觉产生的意义,构成了他的最高的人生境界。所以中国的圣人是既入世而又出世的,中国的哲学也是既入世而又出世的。随着未来的科学进步,我相信,宗教及其教条和迷信,必将让位于科学;可是人的对于超越人世的渴望,必将由未来的哲学来满足。未来的哲学很可能是既入世而又出世的。在这方面,中国哲学可能有所贡献。
Rensheng d jngrjeg Fengt YoujlantZhetxue d renswc s shentme? Wo cengl titchu, anzzhau Zhongo zhetxue d chuandtonx, tapde renswc bush zengjab guanfyu shljirj d jimjik d zhsht, erlsh titgao ren d jngmshend jngrjeg. Zai zheli geng qngfchuj db jieshzs yixa zhege hua d yssi, sis-hum s qadangc d.Wo zai <Xin yuanren< yi shu zhon cengl sho, ren yux qilta donwg d butong, zaiyu ren zuo moushs shi, ta liojie ta zai zuo shentme, bngqe zicjue db zai zuo. Zhengsh zhezhonj jue jie, shx ta zhengzai zuo d shs duiyu ta youle ysyr. Ta zuo gezzhonj shs, you gezzhonj ysyr, gezzhonj ysyr hekcheng yi g zhengxti, jiu gourcheng tade rensheng jngrjeg. Ruci gourcheng gezren d rensheng jngrjeg, zhe s wode shofax. Butong d ren keneng zuo xangbtong d shs, dansh gezren d jue jie chengldu butong, so zuo d shs duiyu tamen ye jiu gezyou butong d ysyr. Meihge ren gezyou zicjij d rensheng jngrjeg, yux qilta rens-het geren d doubu wanquan xangbtong. Rosh buguan zhexe geren d chafyg, women key ba gezzhonj butong d rensheng jngrjeg huazfen wei sir g dengjilj. Con zui dim d shoqi, tapmen s: zicran jngrjeg, gonflic jngrjeg, daudel jngrjeg, tiandi jngrjeg.Yige ren zuoshs, keneng zhish shun z tade benneng huo qil shehui d fengsul xilguanr. Jiuxangr xiohait h yuanshjren nayang, ta zuo ta so zuo d shs, ran-erl bngw jue jie, huo bushenr jue jie. Zheyang, ta so zuo d shs, duiyu ta jiu meiyou ysyr, huo hen shao ysyr. Tade rensheng jngrjeg, jiush wo so sho d zicran jngrjeg.Yige ren keneng yssht dao ta zicjij, wei zicjij erl zuo gezzhonj shs. Zhe bng bu yswis z ta bisran s bu daudel d ren. Ta key zuoxe shs, qil hougoj youlicyu taren, qil donji zesh licjij d. Soy ta sozuo d gezzhonj shs, duiyu ta, you gonflic d ysyr. Tade rensheng jngrjeg, jiush wo so sho d gonflic jngrjeg.Haiyou d ren, keneng liojie dao shehui d cunzai, ta s shehui d yiyuanl. Zhege shehui s yi g zhengxti, ta s zhege zhengxti d yibugfen. You zhezhonj jue jie, ta jiu wi shehui d licysl zuo gezzhonj shs, huo ru Rutja so sho, ta zuoshs s wile "zheng qil yr bu moud qil lic". Ta zhenzheng s you daudel d ren, ta so zuo d doush futhek yantget d daudel ysyr d daudel xngwei. Ta so zuo d gezzhonj shs dou you daudel d ysyr. Soy tade rensheng jngrjeg, s wo so sho d daudel jngrjeg.Zuihou, yige ren keneng liojie dao chaohum shehui zhengxti zhp shang, haiyou yige gengda d zhengxti, jit yuvzhoug. Ta bujnj s shehui d yiyuanl, tongshi haish yuvzhoug d yiyuanl. Ta s shehui zuxzhb d gonmn, tongshi haish Mengszij so sho d"tian mn". You zhezhonj jue jie, ta jiu wi yuvzhoug d licysl erl zuo gezzhonj shs. Ta liojie ta so zuo d shs d ysyr, zicjue ta zhengzai zuo ta so zuo d shs. Zhezhonj jue jie wi ta gourcheng l zui gao d rensheng jngrjeg, jiush wo so sho d tiandi jngrjeg.Zhe sir zhonj rensheng jngrjeg zhp zhon, zicran jngrjeg, gonflic jngrjeg d ren, s ren xanzai jiu sh d ren; daudel jngrjeg, tiandi jngrjeg d ren, s ren ynggai chengwei d ren. Qan leangzhej s zicran d chanwg, hou leangzhej s jngmshend d choangzau. Zicran jngrjeg zui dim, wanghshang s gonflic jngrjeg, zais wanghshang s daudel jngrjeg, zuihou s tiandi jngrjeg. Tapmen zhp soy ruci, s youlyu zicran jngrjeg, jifc-hum bu xuyao jue jie; gonflic jngrjeg, daudel jngrjeg, xuyao jau do d jue jie; tiandi jngrjeg ze xuyao zui do d jue jie. Daudel jngrjeg you daudel jiazht, tiandi jngrjeg you chao daudel jiazht.Zhau Zhongo zhetxue d chuandtonx, zhetxue d renswc s bangzhuc ren datdao daudel jngrjeg h tiandi jngrjeg, tebie s datdao tiandi jngrjeg. Tiandi jngrjeg yeu key jaozuo zhetxue jngrjeg, ynwi zhiyou tongos zhetxue, hordet dui yuvzhoug d mouxe liojie, caineng datdao tiandi jngrjeg. Dansh daudel jngrjeg, yesh zhetxue d chanwg. Daudel renzwei, bng bu danpchunk s zuenxunl daudelluig d xngwei; you daudel d ren yebu danpchunk s yangvcheng mouxe daudel xilguanr d ren. Ta xngdon h shengho, dou bisxup jue jie qilzhon d daudel yuanliv, zhetxue d renswc zhengsh jijjyuhj ta zhezhonj jue jie.Shengho yu daudel jngrjeg d ren s xanlren, shengho yu tiandi jngrjeg d ren s shengsren. Zhetxue jiobren y zenyang chengwei shengsren d fangfax. Wo zai diryi zhangm zhon zhhchu, chengwei shengsren jiush datdao ren zowei ren d zui gao chengjiu. Zhe s zhetxue d chonlgao renswc.Zai <Livxang go> zhon, Bolatuu sho, zhetxueja bisxup con ganjue shrjeg d "dungxuek" shangshengp dao livzhzz shrjeg. Zhetxueja daole livzhzz shrjeg, ye jiush daole tiandi jngrjeg. Kesh tiandi jngrjeg d ren, qil zui gao chengjiu, s zicjij yux yuvzhoug tongyi, erl zai zhege tongyi zhon, ta ye jiu chaoyoe l livzhzz.Zhongo zhetxue zonsh qngbxiang yu qangdio, wile chengwei shengsren, bng bu xuyao zuo butong yu pngchangl d shs. Ta bu keneng bioyanh qitjir, ye bu xuyao bioyanh qitjir. Ta zuo d dou zhish pngchanglren so zuo d shs, dansh youlyu you gaodu d jue jie, ta so zuo d shs duiyu ta jiu you butong d ysyr. Hoan juc-hua sho, ta s zai juewr zhoangtais zuo ta so zuo d shs, bieren s zai wmng zhoangtais zuo tamen so zuo d shs. Chanlczonf youren sho, jue zis nae wanr mio zhp yuand. Youl jue chansheng d ysyr, gourcheng l tade zui gao d rensheng jngrjeg.Soy Zhongo d shengsren s jig ruzshr erlyeu chushr d, Zhongo d zhetxue yesh jig ruzshr erlyeu chushr d. Suid z wiglai d kefxue jnbuz, wo xangbxnr, zonfjiau jilqil jiautio h mixnr, bisjang rangwir yu kefxue; kesh ren d duiyu chaoyoe renshr d kejwangc, bisjang youl wiglai d zhetxue lai manzu. Wiglai d zhetxue hen keneng s jig ruzshr erlyeu chushr d. Zai zhe fangmian, Zhongo zhetxue keneng youso goncxanz.人生的境界 冯友兰哲学的任务是什么?我曾提出,按照中国哲学的传统,它的任务不是增加关于实际的积极的知识,而是提高人的精神境界。在这里更清楚地解释一下这个话的意思,似乎是恰当的。我在<新原人》一书中曾说,人与其他动物的不同,在于人做某事时,他了解他在做什么,并且自觉地在做。正是这种觉解,使他正在做的事对于他有了意义。他做各种事,有各种意义,各种意义合成一个整体,就构成他的人生境界。如此构成各人的人生境界,这是我的说法。不同的人可能做相同的事,但是各人的觉解程度不同,所做的事对于他们也就各有不同的意义。每个人各有自己的人生境界,与其他任何个人的都不完全相同。若是不管这些个人的差异,我们可以把各种不同的人生境界划分为四个等级。从最低的说起,它们是:自然境界,功利境界,道德境界,天地境界。一个人做事,可能只是顺着他的本能或其社会的风俗习惯。就像小孩和原始人那样,他做他所做的事,然而并无觉解,或不甚觉解。这样,他所做的事,对于他就没有意义,或很少意义。他的人生境界,就是我所说的自然境界。一个人可能意识到他自己,为自己而做各种事。这并不意味着他必然是不道德的人。他可以做些事,其后果有利于他人,其动机则是利己的。所以他所做的各种事,对于他,有功利的意义。他的人生境界,就是我所说的功利境界。还有的人,可能了解到社会的存在,他是社会的一员。这个社会是一个整体,他是这个整体的一部分。有这种觉解,他就为社会的利益做各种事,或如儒家所说,他做事是为了“正其义不谋其利”。他真正是有道德的人,他所做的都是符合严格的道德意义的道德行为。他所做的各种事都有道德的意义。所以他的人生境界,是我所说的道德境界。最后,一个人可能了解到超乎社会整体之上,还有一个更大的整体,即宇宙。他不仅是社会的一员,同时还是宇宙的一员。他是社会组织的公民,同时还是孟子所说的“天民”。有这种觉解,他就为宇宙的利益而做各种事。他了解他所做的事的意义,自觉他正在做他所做的事。这种觉解为他构成了最高的人生境界,就是我所说的天地境界。这四种人生境界之中,自然境界、功利境界的人,是人现在就是的人;道德境界、天地境界的人,是人应该成为的人。前两者是自然的产物,后两者是精神的创造。自然境界最低,往上是功利境界,再往上是道德境界,最后是天地境界。它们之所以如此,是由于自然境界,几乎不需要觉解;功利境界、道德境界,需要较多的觉解;天地境界则需要最多的觉解。道德境界有道德价值,天地境界有超道德价值。照中国哲学的传统,哲学的任务是帮助人达到道德境界和天地境界,特别是达到天地境界。天地境界又可以叫做哲学境界,因为只有通过哲学,获得对宇宙的某些了解,才能达到天地境界。但是道德境界,也是哲学的产物。道德认为,并不单纯是遵循道德律的行为;有道德的人也不单纯是养成某些道德习惯的人。他行动和生活,都必须觉解其中的道德原理,哲学的任务正是给予他这种觉解。生活于道德境界的人是贤人,生活于天地境界的人是圣人。哲学教人以怎样成为圣人的方法。我在第一章中指出,成为圣人就是达到人作为人的最高成就。这是哲学的崇高任务。在<理想国》中,柏拉图说,哲学家必须从感觉世界的“洞穴”上升到理智世界。哲学家到了理智世界,也就是到了天地境界。可是天地境界的人,其最高成就,是自己与宇宙同一,而在这个同一中,他也就超越了理智。中国哲学总是倾向于强调,为了成为圣人,并不需要做不同于平常的事。他不可能表演奇迹,也不需要表演奇迹。他做的都只是平常人所做的事,但是由于有高度的觉解,他所做的事对于他就有不同的意义。换句话说,他是在觉悟状态做他所做的事,别人是在无明状态做他们所做的事。禅宗有人说,觉字乃万妙之源。由觉产生的意义,构成了他的最高的人生境界。所以中国的圣人是既入世而又出世的,中国的哲学也是既入世而又出世的。随着未来的科学进步,我相信,宗教及其教条和迷信,必将让位于科学;可是人的对于超越人世的渴望,必将由未来的哲学来满足。未来的哲学很可能是既入世而又出世的。在这方面,中国哲学可能有所贡献。